Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, deklaroi se vendi i tij mund të përdorë teknologjinë blockchain dhe kriptomonedhat për t'iu shmangur pasojave ekonomike të sanksioneve ndërkombëtare të mundshme. Deklarata erdhi vetëm disa ditë para zgjedhjeve dhe shkaktoi reagime të menjëhershme nga opozita dhe nga banka qendrore e vendit.
Në një intervistë televizive, Netanyahu tha se autoritetet po shqyrtojnë mundësinë e përdorimit të blockchain-it si alternativë ndaj sanksioneve bankare. "Blockchain-i është një alternativë ndaj sanksioneve," u shpreh ai, duke e quajtur këtë teknologji "një mjet strategjik kombëtar". Kjo qasje shënon një ndryshim të theksuar në retorikën zyrtare, duke e zhvendosur kriptomonedhën nga tema e investimeve drejt një instrumenti të mundshëm të mbrojtjes ekonomike.
Deklarata vjen në një kohë kur disa vende perëndimore kanë vendosur sanksione ndaj mallrave që vijnë nga vendbanimet izraelite në Bregun Perëndimor, si reagim ndaj sulmeve të kolonëve ndaj palestinezëve dhe zgjerimit të vazhdueshëm të vendbanimeve. Ekonomistë kanë paralajmëruar se këto masa mund të prekin edhe ekonominë e vetë Izraelit.
Kritika nga politika dhe nga banka qendrore
Disa nga kandidatët që synojnë ta zëvendësojnë Netanyahun në zgjedhjet e ardhshme e sulmuan menjëherë idenë. Lideri i partisë Yashar, Gadi Eisenkot, e quajti propozimin "kërcënim për sigurinë kombëtare", duke e ironizuar me një lojë fjalësh mbi nofkën e kryeministrit.
Edhe Banka e Izraelit u largua qartë nga qëndrimi i qeverisë, duke deklaruar se kriptomonedhat "nuk mund të përdoren si rrugë për të anashkaluar sanksionet". Në protestat kundër qeverisë të mbajtura në Tel Aviv, pjesëmarrës të ndryshëm shprehën shqetësim se një ekonomi e bazuar te mjete financiare jashtë kontrollit institucional do të dëmtonte reputacionin ndërkombëtar të vendit.
Ekspertët dyshojnë te zbatueshmëria
Gazetarë dhe analistë ekonomikë theksuan se kriptomonedhat nuk mund të zëvendësojnë sistemin financiar kombëtar as tregjet ndërkombëtare të kapitalit. Sipas tyre, asetet digjitale nuk ofrojnë linja krediti për bankat dhe nuk mund të bindin kompanitë e huaja të shkelin sanksionet që i ndalojnë të bëjnë biznes me Izraelin.
Themeluesi i një platforme vendase të lajmeve kripto theksoi gjithashtu se vetë teknologjia blockchain mund të përdoret për të gjurmuar fonde të paligjshme, siç ka ndodhur në rastin e sanksioneve amerikane ndaj Iranit. Sipas tij, ekonomia izraelite nuk ka kapacitetin për të anashkaluar sanksione reale përmes kriptomonedhave.