Entuziazmi i presidentit amerikan Donald Trump për performancën e bursës nuk zgjati gjatë. Më pak se 24 orë pasi deklaroi se llogaritë e pensionit të amerikanëve po shkonin "përtej çative", indeksi S&P 500 ra deri në 3.8% të enjten, duke e vendosur temën e ndalimit emergjent të tregtimit sërish në qendër të vëmendjes.
Rënia i nxiti tregtarët të ndjekin nga afër pragjet e ashtuquajtura "circuit breaker", mekanizma që mund të ndalojnë përkohësisht tregtimin në bursat amerikane kur humbjet bëhen tepër të mëdha. Për të aktivizuar ndalimin e parë emergjent, indeksi do të duhej të binte edhe 3.2 pikë përqindjeje më shumë nga niveli i arritur deri atëherë.
Momenti është veçanërisht i pakëndshëm për presidentin, i cili e ka përdorur vazhdimisht performancën e bursës si provë të suksesit ekonomik të administratës së tij. Të mërkurën, në rrjetin e tij social, Trump shkroi se bursa kishte arritur edhe një rekord të ri, 91-të brenda më pak se dy vitesh, duke theksuar se llogaritë e pensionit po rriteshin ndjeshëm.
Rritje e shpejtë, rënie po aq e shpejtë
Të mërkurën, tregu kishte pasur një ditë shumë pozitive, pas fitoreve të gjera të Partisë Demokratike në zgjedhjet e ndërmjetme. S&P 500 u rrit 1.6%, performanca më e mirë ditore në tre muaj, ndërsa Dow Jones u ngjit me mbi 1,500 pikë, duke arritur në 53,361 pikë.
Megjithatë, humbjet e të enjtes fshinë plotësisht atë rritje brenda një seance të vetme tregtimi. Sektori i teknologjisë u godit më rëndë se të tjerët, me Nasdaq Composite që ra pothuajse 5% rreth orës 11:00 paradite sipas kohës së Nju Jorkut, ndërsa S&P 500 humbi 3.2% në të njëjtin moment.
Si funksionojnë pragjet e ndalimit
Bursa amerikane ka tre nivele emergjente të projektuara për të frenuar shitjet në panik. Këto mekanizma ndalojnë automatikisht tregtimin kur S&P 500 bie me një përqindje të caktuar nga mbyllja e seancës së mëparshme.
Pragu i parë aktivizohet me rënie 7%, që për seancën e të enjtes korrespondonte me nivelin 7,150.41 pikë. Nëse ky nivel arrihej para orës 15:25 sipas kohës lokale, do të shkaktonte një ndalim 15-minutësh në të gjitha bursat amerikane. Rënia prej 13%, ose 6,689.09 pikë, do të aktivizonte një ndalim tjetër po 15-minutësh, ndërsa pragu më i rëndë, ai prej 20% ose 6,150.89 pikë, do të mbyllte tregtimin për pjesën e mbetur të ditës.
Sipas rregullave të Bursës së Nju Jorkut, dy pragjet e para pushojnë së zbatuari pas orës 15:25, ndërsa pragu prej 20% mbetet aktiv gjatë gjithë seancës. Këto rregulla vlejnë për të gjithë tregun amerikan të aksioneve, jo vetëm për kompanitë pjesë e S&P 500, çka do të thotë se një ndalim i përgjithshëm do të prekte edhe kompanitë e listuara në Nasdaq dhe në bursa të tjera amerikane.