Ideja fillestare ishte që stablecoin-et të krijonin një rrugë paralele me sistemin bankar tradicional. Në praktikë po ndodh e kundërta: kompanitë që po arrijnë vëllime më të mëdha po lidhen gjithnjë e më thellë me bankat.
Stripe pagoi 1.1 miliardë dollarë për Bridge, produkti kryesor i të cilit është pikërisht koordinimi me bankat. Citi po nis shërbime custody për kripto, ndërsa Standard Chartered po teston settlement me stablecoin në Singapor. Të gjithë operatorët që lëvizin vëllime institucionale po arrijnë në të njëjtën arkitekturë.
Një pagesë ndërkufitare për biznese ka tri hallka. Paguesi lëviz para në monedhën vendase përmes sistemeve lokale, marrësi i pranon paratë po ashtu në monedhën e tij lokale, ndërsa në mes qëndron hallka që transferon vlerën nga një institucion në tjetrin përtej kufirit.
Kjo hallkë e mesme dikur kalonte nëpër bankat korrespondente dhe mesazhet SWIFT, çka shtonte ditë dhe komisione shtesë. Kur të dyja institucionet pranojnë një stablecoin, kjo hallkë settlohet on-chain brenda sekondash. Por dy hallkat e tjera mbeten ende në duart e bankave.
Bankat mbeten pika e hyrjes dhe daljes
Çdo flukse pagese për biznese fillon dhe mbyllet në një llogari bankare. Pagat, faturat e furnitorëve, të ardhurat dhe shpërndarjet e kapitalit lëvizin përmes infrastrukturës financiare të rregulluar, pavarësisht preferencave të ofruesit të pagesave.
Tregu global i pagesave ndërkufitare arriti në 208 trilionë dollarë në 2025. Në krahasim, pagesat reale me stablecoin llogariteshin rreth 390 miliardë dollarë në bazë vjetore nga fundi i vitit, pra rreth 0.02% të vëllimit global. Shifrat e mëdha prej 30 trilionë dollarësh apo më shumë që qarkullojnë si "vëllim" stablecoin, në thelb pasqyrojnë aktivitetin e bots-ve dhe të tregtimit automatik, jo pagesa reale.
Brazili e ilustron mirë këtë tendencë. Sistemi i pagesave të menjëhershme Pix lëvizi mbi 35 trilionë real brazilian gjatë vitit 2025, rreth 6.3 trilionë dollarë, ku pagesat mes bizneseve zunë 47% të vlerës totale. Në këtë shkallë, settlement-i në monedhën vendase, aksesi te sistemet lokale dhe infrastruktura valutore bëhen të domosdoshme.
Rreziku i varësisë nga një bankë e vetme
Ndërtimi i çdo hallke bankare kërkon vite marrëdhëniesh me banka, rregullatorë dhe partnerë lokalë. Vetë mekanizmi i stablecoin-it funksionon pa probleme; problemi qëndron te lidhja e rregulluar mes fiat-it dhe kripto-s, te rrjeti bankar shumëkorridor dhe te infrastruktura valutore që trajton konvertimet në shkallë të gjerë.
Shumica e kompanive që operojnë me stablecoin mbështeten vetëm në një partner bankar kryesor, gjë që përbën një rrezik operacional të nënvlerësuar. Bankat mund të tërhiqen nga programet e fintech-ut dhe kriptos pa paralajmërim, veçanërisht pas ndryshimeve rregullatore ose rishikimeve të brendshme të riskut.
Rastet e mbylljes së Silvergate, vënies nën administrim të Signature Bank, si dhe letrat paralajmëruese që rregullatorët amerikanë i dërguan disa kompanive të mëdha të pagesave në lidhje me praktikat e debanking-ut, tregojnë të njëjtën tendencë. Kjo çështje po ndiqet edhe në kuadrin e një urdhri ekzekutiv federal të vitit 2025 që synon adresimin e këtij fenomeni.